Vrije Uitgeverij
‘Arbeid en Werkstad’

Home

voorjaar 2025

‘Arbeid en Werkstad’ presenteert ook dit voorjaar weer een nieuwe collectie boeken. Nou ja ‘nieuw’, eigenlijk zijn het heruitgaven van boeken waarvan er twee al bijna een eeuw oud zijn. In 1929 pre-senteerde Dr. Ir. J.H. Bölger, Organisatorische verhoudingen tusschen werkgevers en arbeiders. Een zeer opmerkelijk boek, omdat het de arbeidsverhoudingen van de jaren twintig van de vorige eeuw behandeld, met daarin de rol van alle partijen van alle gezindten en richtingen. Werkgeversorgani-saties, zowel de centrales als de bedrijfstakorganisaties en de werknemersorganisaties, eveneens centrales en bonden worden er in behandelt. Het boek, dat inmiddels in de vergetelheid is geraakt, behandeld een periode waarin veel regelingen, zowel d.m.v. cao’s als door wetgeving tot stand zijn gekomen. De jaren twintig waar het boek voornamelijk over handelt is vooral ook interessant omdat de arbeidsverhoudingen juist in die tijd naar een zekere volwassenheid groeide. Voor eenieder die geïnteresseerd is in de geschiedenis van de arbeidsverhoudingen en de arbeidersbeweging eigenlijk een must.
Verhoudingen tusschen werkgevers en arbeiders: https://vrijeuitgeverij.nl/arbeidsverhoudingen

‘Onze Bond’, van dezelfde eerbiedige leeftijd als het boek van Bölger, is letterlijk en figuurlijk een uniek boek. De gehele oplage bestaat uit 1 (één) exemplaar! J.G. Sikkema, de penningmeester van de Algemene Nederlandse Metaalbewerkersbond (ANMB), ging in 1930 met pensioen. Als af-scheidsgeschenk liet hij de bond een boek na met een keur aan gegevens over de bond vanaf zijn oprichting in 1886 tot 1930, zoals levensschetsen van de bezoldigde bestuurders, oprichtingsdatums van instellingen als de stakingskas, het tbc-fonds en de werklozenkas en natuurlijk de ledenontwik-keling. Het komt allemaal, en meer, aan bod in Onze Bond. Sikkema heeft de verzamelde informatie uitgetypt op 168 vellen rijstpapier en laten inbinden in kalfsleer. Het boek is duidelijk een geschied-schrijving door een penningmeester en dus komen we ook veel te weten over de financiën van de bond en zijn instellingen. Het boek beleefde een aantal gloriejaren op het secretariaat van de ANMB, waar het regelmatig door bestuurders werd geraadpleegd als ze ergens in het land een spreekbeurt moesten verrichten, bij bijvoorbeeld jubilea. In de donkere jaren van bond en onze samenleving verdween het boek uit het zicht en werd vergeten. In 1950 werd het boek teruggevon-den en het toenmalige bondsbestuur wilde er een uitgave van maken en liet aanvullingen schrijven. De aanvullingen zijn geschreven, maar de uitgave kwam niet tot stand en het boek kwam in een verhuisdoos terecht en raakte opnieuw in vergetelheid. In 1994 werd ‘Onze Bond’ opnieuw heront-dekt.
Met de publicatie van Onze Bond (inclusief de aanvullingen uit de jaren vijftig) door ‘Arbeid en Werkstad’ wordt het unieke boek van Sikkema uit zijn éénzaamheid verlost.
Onze Bond in: https://vrijeuitgeverij.nl/arbeidersbeweging

De herontdekking van ‘Onze Bond’ leidden spontaan tot een werkgroep, die het boek van Sikkema zijn ereplaats wilden geven, maar dan door de verzamelde informatie te plaatsen in een historische context van de geschiedenis van de ANMB en de plaats die deze innam binnen de arbeidsverhou-dingen in Nederland. Het resultaat ‘Organisatie in het ijzeren tijdperk’ zag in 1995 het licht.
Organisatie in het ijzeren tijdperk in: https://vrijeuitgeverij.nl/arbeidersbeweging

Tot slot hebben we ook nog een reprise in de aanbieding. Nico Sannes heeft zich kwaad gemaakt over de onbeschofte vlerk, die zich nu president van de Verenigde Staten mag noemen. En dat is allerzins begrijpelijk, want wie zich niet kwaad maakt over het gedrag van deze megalomane bulle-bak deugd niet. Als Nico kwaad wordt valt hij haast als vanzelf terug op zijn geboorte taal: Rotter-dams. Het levert een nieuw brieffie op. Brieffies. Rotterdams voor beginners heeft daarmee een aanvulling gekregen en beleeft daarmee als het ware een ‘tweede druk’.
Brieffies. Rotterdams voor beginners in: https://vrijeuitgeverij.nl/werkstad

Hoort zeg het voort. Mocht u op de gedachte komen dat een vriend, kennis, (oud)collega, of wille-keurig wie dan ook belangstelling heeft voor de uitgave van ‘Arbeid en Werkstad’ laat dat mij dan weten door haar of zijn e-mail adres toe te sturen. Ik zend ze deze blog toe en zet haar/hem op de verzendlijst.

Veel leesplezier toegewenst,
Dik Nas