‘Never a dull moment’ zo zou je 2025 kunnen typeren. Wat ons betreft had het heel wat saaier gemogen. Er bestaat een verhaal, naar ik meen van Edgar Allen Poe, dat gaat over een man met een fobie voor wormen. Wormen maken zoveel gaten en gangen in de aardbol dat deze binnen afzienbare tijd wel moet imploderen. De remedie: Redt de wereld, vernietig de wormen! Waarom doet me dat toch denken aan die politicus die almaar roept: Redt Nederland: het strengste asiel beleid ooit!
Als een al jarenlang haat zaaiend mannetje, met een buiten proportionele islamfobie, tussen Hemelvaartsdag en Pinksteren, Nederland, naast al die crisissen die we al hebben, opzadelt met een kabinetscrisis roept de inmiddels dubbel-demissionaire minister van allerlei zaken Mona Keizer boos uit, dat Wilders Nederland heeft verraden. Het wonderlijke van haar boosheid is natuurlijk dat ze dit als een, voor haar, nare verrassing presenteert. Kennelijk heeft zij, zoals zovelen in ons land, zich laten bedotten door Wilders, die heel suggestief de grote getallen van migratie gebruikt, waar Nederland aan ten gronde zal gaan, terwijl hij als oplossing het feitelijk heeft over het relatief geringe aandeel in de migratie van asielzoekende vluchtelingen met een moslimachtergrond. Met het ‘strengste asielbeleid ooit’ tart hij bij voortduring artikel 1 van de grondwet die discriminatie verbiedt en treedt ook de humanitaire doelstelling van de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens met voeten. Dat hij moslims haat wordt eens te meer duidelijk als hij voor de zoveelste keer pro-Palestina demonstranten als tuig betiteld en de volkerenmoord in Gaza feitelijk goedkeurt.
De grondslag van democratie is dat je het stevig met elkaar oneens mag zijn, maar dat uiteindelijk (al dan niet in compromisvorm) meerderheidsbesluiten en bestaande wet- en regelgeving moet worden gerespecteerd. Het ergerlijke is natuurlijk dat asielzoekers (valselijk migratieprobleem genoemd, want grote getallen doen het beter) tot hoofdprobleem zijn gepromoveerd, een panacee goed voor alle kwalen, waardoor de echte problemen nu al jaren naar de achtergrond zijn gedrukt en gebagatelliseerd. Asielzoekers vormen een minderheid in het totaal van de migratie, zodat, zelfs al kun je ze stoppen aan de grens, het slechts een geringe bijdrage levert aan bijvoorbeeld het woningtekort, laat staan aan al die andere problemen die hen door Wilders in de schoenen wordt geschoven. Het is als de benzinepomphouder, die de brand bij zijn benzinetanks negeert, omdat hij prioriteit geeft aan het repareren van een druppende waterkraan.
Twee kabinetscrisissen in vier jaar tijd door leugens. In 2022 door de ‘wormenkuur’ van Yesilgöz’: Redt Nederland: stop de gezinshereniging en nu dus over de valse belofte dat een asielstop de problemen van Nederland oplost. Vier jaar stilstand van bestuurlijk Nederland en vier jaar stilstand in het oplossen van de echte problemen.

Wereldwijd was 2025 een groteske tragikomedie met ene Trump onmiskenbaar in alle hoofdrollen. Van sexist tot fraudeur en van racist tot terminator. Aan de overkant van de plas is dus ook iemand bezig met een ‘wormenkuur’. De hele wereld, Europa en China in het bijzonder, stelen van de Verenigde Staten en dat moet afgelopen zijn. Make America great again: ieder land een importheffing! Omdat je in je eigen binnenland nu eenmaal geen importheffingen op kunt leggen, stuur je ‘vijandige staten’ (lees democratische staten) doodleuk wat ordetroepen op hun dak. Het grote probleem is natuurlijk, of die nu Wilders of Trump heet, dat we te maken hebben met gekozen leiders en dat geldt ook voor Poetin, Erdogan, Orban, Netanyahu en zo hier en daar nog wat engerds. De democratie schept ruimte voor foute figuren, maar het is per slot wel de kiezer die er op stemt. Steeds meer vragen we ons af als we die Trump op het TV-scherm waarnemen of die niet naar het Pieter Baancentrum gestuurd moet worden ter observatie. Levenslange TBS lijkt ons toch het minste. De diagnose? Daar bestaan geen superlatieven voor. Je kunt geen staat maken op Trump. Een windvaan zou er tureluurs van worden, maar Europa blijft hem opvrijen, nadat onze ‘eigen’ Mark het voorbeeld heeft gegeven als ‘Trumpfluisteraar’. Hoelang duurt het nog voordat we als Europeanen onze rug rechten en welbewust onze eigen pad kiezen en stoppen met Calimero spelen. De premier van Polen Donald Tusk zei het aan het begin van het jaar, op weg naar een Oekraïne-top als volgt;
“Luister hoe dat klinkt: 500 miljoen Europeanen vragen 300 miljoen Amerikanen hen te verdedigen tegen 140 miljoen Russen”.

Deze oproep van Tusk aan Europa om wat meer zelfbewust te zijn van de eigen kracht heeft tot dusver (te) weinig weerklank gevonden, ondanks dat Europa qua militaire en economische middelen meer ter beschikking heeft dan Rusland. Het NAVO besluit dat elk NAVO lid het defensie budget moet verhogen tot 5% van het Bruto Nationaal Product (BNP) is cynisch genoeg feitelijk een tweedelijns verdediging, die nodig is als Oekraïne verliest. Misschien is het dan toch handiger dat geld te gebruiken om Oekraïne in staat te stellen om te winnen en het land weer op te bouwen. Een sterke bufferstaat tussen de EG en Rusland is de beste garantie voor onze veiligheid.

Op ons eigen binnenlands toneel hebben inmiddels verkiezingen plaatsgevonden. Spannend als nooit tevoren. Blijft Wilders de grootste en kan hij zijn fascistische politiek voortzetten en Nederland nog verder de put in helpen of leidt zijn negatieve handelen bij genoeg kiezers aversie op? Lange tijd geven de polls aan dat hij wel verliest, maar mogelijk toch de grootste blijft. De verkiezingscampagne gaat toch weer veel te veel over het ‘migratieprobleem’ en te weinig over milieu, stikstof, het woningtekort, de zorg en de veiligheid van Europa waar samenwerking dringend geboden is om los van Amerika op eigen benen te staan. Opvallend is de campagne van D66 met Rob Jetten als boegbeeld en ook het CDA met Henri Bontebal als voorman wil het hebben over de inhoud en de vier jaar stuurloosheid achter zich laten. De verkiezingsavond houdt ons lang in spanning, maar eindelijk blijkt dat D66, dankzij hun positieve campagne, Wilders met een neuslengte heeft verslagen. Ook het CDA herrijst uit haar as dankzij een positieve campagne.
De VVD, die als geen andere partij verantwoordelijk gehouden moet worden voor de bestuurlijke stilstand van ons land verliest helaas te weinig ondanks de uiterst negatieve campagne die ze voeren. Alleen benoemen wat ze niet willen en een blokkade. De ‘wormenkuur’ van Yesilgöz: Redt Nederland: blokkeer GL-PVDA! Het is een oude VVD truc om links als een gevaar voor Nederland af te schilderen. Je moet maar durven als je de afgelopen periode reuze zwaaien hebt gemaakt door in zee te gaan met de PVV voor wie je het spreidingbeleid wil opofferen, nota bene onder verantwoordelijkheid van de VVD tot stand gekomen en het stikstofbeleid van VVD-minister Van der Walle ten faveure van de BBB naar de lommerd hebt gebracht. Het maakt de VVD een rechtse en onbetrouwbare partner. De vreugde van de verkiezingsoverwinning van positief ingestelde partijen wordt nu wat overschaduwd door het noodgedwongen afkoersen op een minderheidskabinet met de onbetrouwbare VVD. Maar hoe dat afloopt is een verhaal voor volgend jaar.

Gelukkig zijn er ook lichtpuntjes. Velen zorgen, ondanks de politieke en maatschappelijke tegenspoed, als vrijwilliger of mantelzorger voor hulp en naastenliefde. Bezorgde mensen gingen de straat op en verheffen hun stem tegen het ontbreken van een adequaat milieubeleid en voor een wapenstilstand in het Midden-Oosten. En wat we ook niet mogen vergeten zijn al die ondernemers en biologische boeren die bezig zijn, haast tegen de stroom in, om te innoveren in duurzame producten en productiemethoden. We mogen hopen dat vrede voor Oekraïne dichterbij is gekomen dankzij de 90 miljard steun van Europa. We mogen ook hopen dat de ‘midterm elections’ in de VS een rem zet op de afbraakpolitiek van Trump en verkiezingen in Hongarije Orban van de troon zal stoten. Voor ons eigen land mogen we hopen op een landsbestuur dat wel aan de slag gaat om de grote problemen aan te pakken. Dat Nederland van het stikstofslot wordt gehaald en er wel honderdduizend woning in een jaar worden gebouwd. We zullen het met hoop en goede verwachting moeten doen, voor het overige is het afwachten.
Maar vast staat dat de dagen weer gaan lengen, het voorjaar weer zal uitbreken en aan de oorlogen en aan het bestuurlijk onvermogen in het crisislandje aan de Noordzee een einde komt.
Wishfull thinking? Maar Nieuwjaar is er toch voor nieuwe hoop en om elkaar heel veel geluk, voorspoed en gezondheid te wensen! En misschien is dat wel meer nodig dan ooit.

Een voorspoedig en gezond 2026 wordt jouw en je naasten toegewenst door,
Vrije uitgeverij ‘Arbeid en Werkstad’