Vrije Uitgeverij ‘Arbeid en Werkstad’
‘Arbeid en Werkstad’ heeft, zoals de naam al doet vermoeden twee aandachtsgebieden: geschiedenis van de arbeid (ambachten en nijverheid, arbeidsverhoudingen, arbeidersbeweging) en de geschiedenis van Rotterdam. De site is nogal monomaan, dat wil zeggen gevuld door een en dezelfde auteur. Eigenlijk een doorgeschoten hobby. Uitzonderingen bevestigen echter de regel dus staan er ook enkele publicaties op van Piet Scheele en Jan Zorgdrager, postume uitgaven dat wel, en natuurlijk van de uitgesproken Rotterdammer Nico Sannes, die in zijn ‘Brieffies’ lesgeeft in het Rotterdams. Nu Rotterdam steeds meer in trek is om te bezoeken is het toch handig als je een beetje de taal spreekt.
‘Arbeid en Werkstad’ is een kleine maar fijne uitgeverij, die ook dit najaar twee nieuwe publicaties aan de site heeft kunnen toevoegen.
Met andermans ogen
Aan het einde van de middeleeuwen is Rotterdam (met Enkhuizen) de belangrijkste vissershaven van ons land. Vis en met name haring is de belangrijkste drager van stads welvaren. De visserij en de daaraan toeleverende en ondersteunende bedrijvigheid is een voorname bron van werkgelegenheid. Tegen het einde van de eeuw, ondanks en dankzij de Nederlandse Opstand, komt er een transitie op gang die de vissershaven zal veranderen in een Admiraliteits- en handelshaven. De oudste aangelegde haven, is in weerwil van de naam niet de Oudehaven, maar de Leuvehaven. In de jaren 1599-1609 wordt de Leuve, een op de Nieuwe Maas uitwaterende kreek, verdiept, verbreed en geschikt gemaakt met kades voor ontvangst van grote schepen. In de zeventiende eeuw zal het havenareaal verder groeien en het aanzien van de stad voor lange tijd bepalen. De ontwikkeling naar een internationale haven trekt vanzelfsprekend ook meer publiek van buiten de stad. Natuurlijk de werkgelegenheid in de zeevaart trekt zeelieden aan uit de buurlanden om op schepen van VOC, WIC en de Admiraliteit aan te monsteren. Maar ook groeit het aantal reizigers uit binnen- en buitenland die de stad aandoen voor een bezoek of op doorreis zijn. Van enkele van die bezoekers weten we hoe ze Rotterdam hebben ervaren, doordat ze een reisverslag hebben nagelaten. Ze gunnen ons een blik op een stad, waarvan ons de resterende herinneringen zijn ontnomen in het vernietigende bombardement van mei 1940.
Van 24 buitenlanders kennen we een reisverslag waar we iets uit het 17e en 18e-eeuwse Rotterdam te weten komen. Het oudste verslag dateert uit 1593, het jongste uit 1833. Het omspant een periode van bijna twee-en-een-halve eeuw, vanaf het moment dat de transitie van vissershaven naar handelshaven in gang is gezet tot begin 19e eeuw, pakweg het begin van de stoomvaart, die opnieuw een transitie van de haven nodig maakt. Met andermans ogen in https://vrijeuitgeverij.nl/werkstad
De Wapenhandel
Misschien een wat vreemde eend in de bijt is de publicatie over de wapenhandel in de Gouden Eeuw. Eigenlijk hebben we niet zoveel op met wapens. Dat wordt echter anders als blijkt dat de wapenhandel en wapenproductie, vooral in en door de Tachtigjarige een substantieel deel van de economie van de Zeven Verenigde Nederlanden uitmaakt. Ons collectieve geschiedbeeld van de Gouden Eeuw is toch vooral de heldhaftige zeevaart, die ons grote rijkdommen bezorgd, die ons in staat stelt ons te ontdoen van de onderdrukkende Spanjaarden. De Wapenhandel wordt echter zelden in verband gebracht met de rijkdom van de Gouden Eeuw, maar naar beste schatting is de branche goed voor 5% van het BNP, net zo groot als het aandeel van de VOC en WIC tezamen. De Wapenhandel in de Gouden Eeuw in https://vrijeuitgeverij.nl/ambacht-
Tip voor de Kerstdagen
Breek eens uit de sleur van de traditie. Maak een fijne wandeling in Rotterdam of omstreken. In Tijdreis door de Delta staan vijftig heel gevarieerde en vaak verrassende wandelingen door de stad en het Rijnmondgebied. Elke wandeling is van een historische toelichting voorzien. Tijdreis door de Delta in https://vrijeuitgeverij.nl/werkstad
Veel plezier met lezen en alvast hele fijne feestdagen toegewenst, Dik Nas