Gaanderen. Je zoekt niet onmiddellijk achter dit stukje van de gemeente Doetinchem een lange vakbondsgeschiedenis. Toch heeft Gaanderen, langer dan menig andere plaats, ja zelfs langer dan Doetinchem zelf een eigen plaatselijke arbeidersbeweging. Waarom nu juist hier? Een vraag die boeit en je dwingt in de tijd terug te gaan. We zullen dat doen in dit boekje, natuurlijk omdat in 1994 in Gaanderen sprake is van 100 jaar vakbeweging. Dat is echter slechts een goede aanleiding. Belangrijker is; nog eens terug te kijken op de omstandigheden van zo’n honderd jaar geleden. Hoe zagen toen de omstandigheden van arbeiders eruit? En hoe zijn ze in de loop van die honderd jaar werknemer geworden? Natuurlijk de loop van die geschiedenis is eerder verteld. We vertellen niets nieuws als we de ellende van de arbeiders weer voor het voetlicht brengen. We vertellen ook niets nieuws als we vaststellen dat er in honderd jaar heel wat is verbeterd. De arbeider is geëmancipeerd tot werknemer en wat meer is een volwaardig medeburger geworden met rechten als mens, als burger, maar bovenal als werknemer. Van een bijna diersoort wordt hij een individu die meetelt. Natuurlijk is het allemaal al eens gezegd. Het gaat nu echter om Gaanderen en dat maakt het nieuw en de moeite waard om het opnieuw te vertellen.
