Vrije Uitgeverij ‘Arbeid en Werkstad’
Voorjaarsuitgave 2026
‘Een nieuwe lente een nieuw geluid’ schreef Herman Gorter in 1889. Sindsdien is Mei het gedicht met deze beroemde beginregel een iconische klassieker geworden in de Nederlandse poëzie.
De lente is een van de weinige vastigheden, waar we naar uit kunnen kijken en hoop uit kunnen putten in een wereld die almaar meer in verwarring raakt. Het is natuurlijk niet voor niets dat talrijke creatieve geesten het voorjaar gebruiken om hun nieuwe collectie, ideeën of ontwerpen aan het lentezonnetje prijs te geven. Geef ze is ongelijk. Ook ‘Arbeid en Werkstad’ draagt op een zeer bescheiden schaal hieraan bij. Een tweetal nieuwe uitgaven zijn aan de collectie toegevoegd en één uitgave is aangevuld en aan zijn derde leven begonnen op de website van Arbeid en Werkstad.
Om met de laatste te beginnen de Encyclopedie van klokken- en geschutgieterijen is aan zijn derde herziene uitgave toe. Bij een tweedehands boekwinkeltje vond ik een nogal verslonsde uitgave van de Vrije Fries eind 19e eeuw geheel gewijd aan een inventaris van klokken in het noorden en oosten van ons land. Zo verslonst dat ik het gratis mee mocht nemen. Het leverde tientallen veelal kleine aanvullingen en verbeteringen op voor de encyclopedie.
Enige nieuwe vondsten van klokken zijn eveneens toegevoegd. Het betreft het kasteel Nijenrode waar zich een speelwerk bevindt geheel voor eigen genoegen. Over decadentie gesproken. Verder zijn nieuw opgenomen de klokken van de Verlosser- en Lambertuskerk in Rotterdam. De Allerheiligste Verlosserkerk is na sluiting en brand omgebouwd tot een wooncomplex, maar de klok van Jan van Venlo uit de 15e eeuw is spoorloos verdwenen. https://vrijeuitgeverij.nl/ambachten
Nieuw op de site is Als een Feniks uit de as verrezen. Nostalgische gebeurtenissen uit de wederopbouwjaren van Rotterdam. Oorspronkelijk op uitnodiging geschreven voor het tijdschrift ‘Ons Rotterdam’. Na twee afleveringen kwam er helaas een kink in de kabel en hield de serie op. Het is echter zonde om al gemaakt werk weg te gooien, dus is de serie afgemaakt en voorzien van enige inleidende hoofdstukken en een afsluitende beschouwing. https://vrijeuitgeverij.nl/werkstad
Ook nieuw is Voor meer dan brood alleen, het derde calendarium na het Bal der debutanten (sociaal-maatschappelijke ontwikkeling van de lange 19e eeuw) en — de stroom rijst al meer en meer… (opkomst en ontwikkeling van de arbeidersbeweging). Het nu gepubliceerde Voor meer dan brood alleen, behandelt de ontwikkeling van de belangen van de arbeid. Niet alleen loon en arbeidstijden, maar onder meer evenzeer onderwijs, een behoorlijke woning en sociale zekerheid behoren tot die belangen. Begin 19e eeuw ontbeerden de arbeiders vrijwel elk recht. Dit derde calendarium schetst de gang van de arbeider van vrijwel rechteloze loonslaaf tot volwaardig staatsburger met rechten. https://vrijeuitgeverij.nl/arbeidsverhoudingen
Dik Nas