Het jaar 2022 moesten we afsluiten met de conclusie: een ‘verloren’ jaar, voor de meeste mensen. In het jaar 2023 verloor de wereld zijn waardigheid en Nederland zijn geloofwaardigheid. Wereldwijd viert het populisme hoogtij en het jaar 2024 heeft daar helaas geen trendbreuk in laten zien.
Met verbijstering volg ik op het journaal de ellende van de zoveelste overstroming, aardschok, orkaanverwoesting of natuurbrand. Het lijkt erop dat de natuurrampen elkaar in steeds hoger tempo opvolgen. Volgens klimaatwetenschappers hebben die rampen erg veel te maken met de opwarming van de aarde. Ik prijs me gelukkig dat we als beschaving toch wel mooi zijn opgeschoten. In de oudheid overkwam het ze, kregen geen waarschuwingssignalen en moesten het doen met de voorspellingen van het orakel van Delphi of met de even onnavolgbare toekomstduidingen van ene Nostradamus. Volgens de laatste kunnen we overigens rustig gaan slapen, want de aarde vergaat pas in 7000 A.D. door een kometenstorm. Nu hebben we gelukkig wetenschappelijk onderbouwde rapporten over het klimaat, waar de hele wereld regelmatig voor bijeenkomt op klimaatconferenties. In die van Parijs in 2015 is door 159 landen een verdrag gesloten om de opwarming van de aarde niet uit de hand te laten lopen en binnen 1,5 graad te houden. Wij zijn dus terdege en nog juist op tijd gewaarschuwd en even leek het erop dat we een hoger niveau van beschaving hadden bereikt. We zijn tien jaar verder en om ons heen hebben allerlei populisten, van huis uit toch al klimaatontkenners, andere prioriteiten gesteld. Landje pikken zoals Poetin met inmiddels mogelijk al honderdduizenden doden, misselijk makende terreuraanslagen, zoals die van Hamas met 1200 slachtoffers met als reactie een minstens zo’n misselijk makende poging om een heel volk uit te roeien met het risico van een verdere uitslaande brand.
In plaats van de handen ineen te slaan om een Apocalyps te voorkomen, worden er pogingen gedaan om de mensheid uit te roeien nog voor de natuur dat kan doen. Gelukkig leven we in een klein landje en hebben we een ondergeschikt probleem tot een alles overheersende ramp uitgeroepen. Of u het gelooft of niet we gaan diep gebukt onder een asielcrisis.

Maandenlang zijn we vergast op ‘het bal der dilettanten’ een toneelstuk in veel te veel bedrijven. De repetities duurden om precies te zijn van 22 november 2023 tot 2 juli 2024. De casting, verricht door een te grote selectie van kiesgerechtigde burgers, levert een verrassend tableau de la troupe op. In de hoofdrol Geert Populist met als tegenspelers: Dilan Tant, alias de Jokkende Dame, Carolientje Veehoedster en Pieter Staatsrecht. We haasten ons te vermelden, dat elke overeenkomst met bestaande figuren op louter toeval berust. De regie werd in eerste instantie gevoerd door een oud-minister van cultuur, die wel even tijd kon maken tussen het zakkenvullen door. Maar hij bakte er maar bar weinig van en maakte en passant ook nog ruzie met Staatsrecht, die een geweldige kans voor opendoel liet liggen. Pietertje, bij wie de spanning een tijdje over de schoenen liep, eist, net terug op het toneel, dat Populist al zijn kwalijke antidemocratische en staats-rechterlijke dwalingen moet terugnemen. Maar in plaats, dat hij dat als eis vooraf stelt, om pas nadat het naar tevredenheid is ingewilligd, aan de onderhandelingstafel plaats te nemen, waardoor hij zich op een 1-0 voorsprong zou hebben gezet, laat hij zich door de regisseur achter de coulissen manoeuvreren voor een gezellig onderonsje. Populist doet het handiger. Hij trekt enkele lullige wetvoorstelletjes in, die hij op een melige maandagmorgen heeft ingediend om aanhangers van Mohammed te pesten, zoals een ‘kopvoddentax’ of zoiets. Staatsrecht snapt niet dat je over grondrechten niet kunt onderhandelen, dus, dat je dat dan ook niet moet doen. Uit de achterkamertjes komen wat vage berichten, dat ze goede gesprekken hebben gehad en Populist zich zal gedragen. Die bevestigt dat, maar laat ook gelijk weten dat het onverbrekelijk in zijn dna zit. Als de vos de passie preekt … Iedereen blij want nu kunnen de gesprekken over een coalitie van start. Daar heb je een nieuwe regisseur voor nodig, maar die komt ’s morgens door de draaideur naar binnen, om er ’s avonds alweer door af te gaan. Had ook iets met zakkenvullen of zo. Omdat de repetities niet al te vlot verlopen krijgen we zelfs twee regisseurs, twee volslagen outsiders, een soort Kloris en Roosje eigenlijk. De repetities slepen zich voort, pas na vijf maanden hebben ze een script, met de nogal saaie titel ‘hoofdlijnenakkoord’ en op 2 juli staat het kabinet Schoof met de koning op de bordestrappen. Verkiezingsbeloftes zijn overboord, de echt prangende kwesties als de stikstof- en milieuproblematiek zijn naar het achterste plan geschoven en wat de woningbouw betreft is het oude wijn in oude zakken. Maar!!!, we krijgen het strengste asielbeleid ooit! Populist is erin geslaagd zijn kiezers te beduvelen, die hebben hem gekozen, omdat ze dachten dat hij de migratie zou gaan beteugelen en nu blijkt, dat slechts getracht wordt een minderheidsdeel van de migratie aan te pakken. Komt natuurlijk ook doordat we een beetje slecht hebben opgelet, want als Populist het heeft over migratie bedoeld hij asielzoekers, maar om de tsunami daarvan aan te tonen gebruikt hij de cijfers van de totale migratie. Echter als het gaat om de oplossingen komt hij met het tegenhouden van asielzoekers, die door de jaren heen pakweg 10% van de totale immigratie omvat. Zelfs als Populist, hartelijk gesteund door Veehoedster, het voor elkaar krijgt de stroom asielzoekers in te perken, dan nog is de immigratie nauwelijks verminderd en het bewijst slechts dat Populist helemaal niet bezig is om ‘Nederland terug te geven aan de Nederlanders’ maar zijn intense Islam fobie bot te vieren. Hij bewijst dat eens te meer, door iedereen die protesteert tegen de volkenmoord in Gaza van antisemitisme te beschuldigen en dat ze het Palestijnse tuig verdedigen.

Hoe dan ook we zitten voorlopig opgescheept met het kabinet Schoof, van wie je elke ochtend kan verwachten, dat het is gevallen. We zullen de jongste controverses maar niet vermelden, want voor u dit leest zijn we wellicht alweer vijf aanvaringen verder. De publieke opinie na de verkiezingen sprak zich uit dat er nu dus maar eens over rechts moet worden geregeerd. Er valt niet te ontkennen dat Populist een eclatante verkiezingsoverwinning heeft geboekt, maar toch is het ‘slechts’ 25% van het kiezersvolk. Als enkele partijen rechts van het midden hun eigen normen en waarden patroon hoog hadden gehouden was Populist nooit aan de regeringsmacht gekomen. Maar de Jokkende Dame, had al met een leugentje de vorige regering laten struikelen en Staatsrecht had al in de aanloop naar de verkiezingen, het midden en wat links van het midden, zijn beslist niet ‘rode’ achterlicht laten zien. De Nederlandse kiezer bezorgde Populist een grote overwinning, maar de Jokkende Dame en Staatsrecht gaven hem een kabinet. Voorlopig zullen we het dus moeten doen met het kabinet Schoof, dat tot nu een hele slechte soap speelt en in korte tijd de voorkeur van de twijfel heeft verspeeld.

Gelukkig zijn er ook lichtpuntjes. Heel veel mensen zorgen, ondanks de politieke en maatschappelijke tegenspoed, als vrijwilliger of mantelzorger voor hulp en naastenliefde. Bezorgde mensen gaan de straat op en verheffen hun stem tegen het ontbreken van een adequaat milieubeleid en voor een wapenstilstand in het Midden-Oosten. En wat we ook niet mogen vergeten zijn al die ondernemers en biologische boeren die bezig zijn, haast tegen de stroom in, om te innoveren in duurzame producten en productiemethoden. Maar we mogen ook hopen op vrede in Oekraïne en dat Netanyahu en zijn ultrarechtse vriendjes worden gestopt. We zullen het met hoop en goede verwachting moeten doen, voor het overige is het afwachten. Maar vast staat dat de dagen weer gaan lengen, het voorjaar weer zal uitbreken en aan de oorlogen en aan het bestuurlijk onvermogen in het crisislandje aan de Noordzee een einde komt. Wishfull thinking? Maar Nieuwjaar is er toch voor nieuwe hoop en om elkaar heel veel geluk, voorspoed en gezondheid te wensen! En misschien is dat wel meer nodig dan ooit.

Jany en Dik Nas